Planety retrogradacyjne w 1936 roku

Dlaczego planety zdają się cofać?

Każda planeta obiega Słońce w tym samym kierunku i żadna nigdy nie zawraca. Ruch wsteczny to kwestia perspektywy: obserwujemy niebo z ruchomej platformy. Gdy Ziemia, poruszająca się szybciej po wewnętrznym torze, wyprzedza Marsa, Jowisza czy dowolną planetę położoną dalej, ta planeta przez pewien czas zdaje się cofać na tle gwiazd – podobnie jak wolniejszy samochód wydaje się toczyć do tyłu, gdy wyprzedzasz go na autostradzie. Z Merkurym i Wenus jest odwrotnie. Krążą wewnątrz orbity Ziemi i poruszają się szybciej od nas, więc wydają się zawracać, gdy przechodzą przez bliższą część swojej orbity, między Ziemią a Słońcem.

Ta różnica dzieli retrogradacje na dwie rodziny. Planety wewnętrzne (Merkury, Wenus) wchodzą w ruch wsteczny w okolicach koniunkcji dolnej, blisko Słońca na niebie, więc w tym czasie trudno je zobaczyć albo są zupełnie niewidoczne. Planety zewnętrzne (od Marsa do Plutona) cofają się w części nieba przeciwległej do Słońca, w okolicach swojej opozycji, gdy wschodzą o zachodzie Słońca i są widoczne przez całą noc.

Jak często cofa się każda planeta

• Merkury: trzy lub cztery razy w roku, za każdym razem na około trzy tygodnie.
• Wenus: mniej więcej co 19 miesięcy, na około sześć tygodni.
• Mars: mniej więcej co 26 miesięcy, na około dwa–dwa i pół miesiąca.
• Jowisz: raz w roku, na około cztery miesiące.
• Saturn, Uran, Neptun, Pluton: raz w roku, na około cztery i pół do pięciu i pół miesiąca; im dalej planeta, tym dłużej trwa retrogradacja.

Kalendarz uwzględnia też Chirona, który wchodzi w ruch wsteczny raz w roku na około pięć miesięcy.

Jak obliczany jest kalendarz

Serwis oblicza geocentryczną, tropikalną pozycję każdej planety własnym silnikiem obliczeń astronomicznych i śledzi jej dzienną prędkość w długości ekliptycznej. Stacja retrogradacyjna to moment, w którym ta prędkość zmienia się z dodatniej na ujemną; stacja prosta – moment, w którym znów staje się dodatnia. Te momenty są najpierw lokalizowane zgrubnym skanowaniem, a potem zawężane metodą bisekcji do ułamka sekundy, więc podane godziny stacji nie są zaokrąglone do pełnego dnia.

Dla każdej retrogradacji kalendarz wyznacza też okres cienia: cień przed retrogradacją zaczyna się, gdy planeta po raz pierwszy dochodzi do stopnia, w którym później wróci do ruchu prostego, a cień po retrogradacji kończy się, gdy planeta wraca do stopnia, w którym rozpoczęła ruch wsteczny. Wszystkie godziny są liczone w UTC i wyświetlane w strefie czasowej wybranej na stronie, więc stacja, która w jednym kraju wypada późnym wieczorem, w innym może przypaść na następny dzień kalendarzowy.

Jak czytać oś czasu

Każdy wiersz na osi czasu to jedna planeta, a każdy pasek – jedna retrogradacja. Pełna część paska to sama retrogradacja; jaśniejsze przedłużenia po obu stronach to cień przed i po retrogradacji. Długie paski piętrzące się w dolnych wierszach pokazują, jak wolne planety nakładają się na siebie przez całe miesiące, a krótkie, powtarzające się znaczniki Merkurego pokazują jego rytm w ciągu roku.

Praktyczny sposób korzystania: najpierw poszukaj okresów, w których retrogradacyjna jest szybka planeta (Merkury, Wenus lub Mars), bo to je najczęściej odczuwa się w codziennych planach. Potem sprawdź, gdzie nakłada się kilka pasków. Odcinek, w którym retrogradacyjnych jest jednocześnie pięć czy sześć planet, nie jest niczym niezwykłym, zwłaszcza gdy retrogradacje planet zewnętrznych się kumulują; astrolodzy odczytują takie okresy jako zbiorowe spowolnienie, a nie jedno dramatyczne wydarzenie. Na koniec otwórz stronę danej planety, aby zobaczyć dokładne stopnie i znaczenie znaków, w których zachodzi retrogradacja.